Denk Vooruit, hoe voorbereid ben jij?
De landelijke campagne ‘Denk vooruit’ is van start en roept inwoners én organisaties op om bij een noodsituatie minstens 72 uur zelfredzaam te kunnen zijn. Het is een boodschap die voor de zorgsector niet alleen relevant, maar ook essentieel is. Want de vraag is niet of het gebeurt, maar wanneer.
De boodschap is duidelijk en tegelijkertijd uitdagend voor een sector waar alles draait om continuïteit en veiligheid. Het betekent dat de basiszorg altijd moet kunnen doorgaan, ook wanneer directe hulp van buitenaf wegvalt. Daarom is het geen ambitie meer, maar een absolute noodzaak om een aantal kritieke randvoorwaarden nu écht op orde te brengen.
Bij Veilig in Beeld | Crisisbeheersing sluiten we ons volledig bij de oproep aan. In onze dagelijkse praktijk zien wij hoe snel kritieke zorgprocessen onder druk komen te staan, vooral wanneer digitale én fysieke voorzieningen tegelijk uitvallen. Situaties zoals stroom-, water of internet uitbal komen regelmatig voor, maar vaak gaat het juist om een combinatie ervan. Een EPD-uitval is al ingrijpend, maar een EPD dat niet beschikbaar is en geen stroom, geen communicatie, geen riolering en geen water? Het vraagt om voorbereiding, realistische scenario’s en teams die weten hoe te handelen wanneer meerdere systemen tegelijk weg vallen.
De nieuwe realiteit: hybride ontwrichting is het grootste risico
Waar we ons voorheen vooral richten op één enkele verstoring, zien we nu steeds vaker hybride ontwrichting: Situaties waarin meerdere systemen en processen gelijktijdig uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan;
- een cyberaanval die niet alleen de digitale systemen, maar ook de telefonie lamlegt
- een stroomstoring waardoor noodaggregaten langdurig op maximale capaciteit moeten draaien
- het uitvallen van stroom waardoor deuren ontgrendelen en er direct extra toezicht is op gesloten afdelingen.
- water uitval die leidt tot rioleringsproblemen en risico’s geeft op besmetting
In dergelijke situaties is “van de regen in de drup raken” bijna een understatement. Het vraagt om een realistische voorbereiding die verder gaat dan protocollen alleen. De kracht zit in verbinden van informatie, het kunnen overzien van impact en het organiseren van passende maatregelen, juist wanneer meerdere problemen gelijktijdig spelen.
Hoe bereid jij je als zorginstelling voor? Drie praktische tips uit de praktijk
1. Beoordeel kritische processen opnieuw
Breng opnieuw in kaart welke processen echt cruciaal zijn voor de continuïteit van zorg. Werk per scenario een stappenplan uit in blokken van 4 uur en bespreek dit met alle betrokken disciplines: zorg, communicatie, personeel, logistiek, ICT en facilitair.
Stel hierbij vragen als;
- Wat kan er allemaal misgaan in deze situatie?
- Welke processen vallen binnen 2 tot 4 uur stil zonder stroom en/of internet?
- Welke processen zijn onmogelijk om 72 uur vol te houden zonder aanvullende maatregelen?
Dit helpt om kwetsbaarheden zichtbaar te maken en gerichte keuzes te maken.
2. Laat fallback-processen écht werken
Fallback-processen alleen op papier is niet genoeg. Test ze in de praktijk, zorg dat ze actueel zijn en dat iedereen die ermee moet werken ze kent en kan vinden.
Papieren registratie is geen ouderwetse noodoplossing maar een essentieel vangnet wanneer er langere tijd geen stroom en of geen digitale systemen beschikbaar zijn. Hetzelfde geldt ook voor communicatie: zonder een alternatieve communicatiemiddel is het aansturen van teams en processen vrijwel onmogelijk. Een robuuste, niet digitale fallback is dus een randvoorwaarde.
3. Actualiseer OTO-programma’s met Denk Vooruit – scenario’s
Oefen niet alleen het scenario “Ik kan niet bij het EPD” maar betrek meerdere disciplines bij realistische, gecombineerde scenario’s. Denk bijvoorbeeld aan:
- 12 uur zonder digitale middelen
- 48 uur afhankelijk van noodstroom
- 72 uur met alleen minimale zorgverlening.
Door hierover met elkaar in gesprek te gaan en ermee te trainen, ontstaan vaak verassende inzichten: wat kan wél, wat helemaal niet en waar liggen creatieve oplossingen? Die inzichten zijn van grote waarde om organisatie en zorgprocessen echt voor te bereiden op hybride ontwrichting.
Hoe verder nu de druk toeneemt?
Denk Vooruit biedt een helder landelijke vertrekpunt. Wij helpen organisaties om dit te vertalen naar praktische, werkbare plannen die passen bij hun eigen locatie(s) en realiteit. Of je nu aan het begin staat of al meerdere scenario’s hebt uitgewerkt: wij denken graag met je mee.
Van risicoanalyse tot crisisplan, van noodpakketten tot OTO-trainingen – wij zorgen dat jouw organisatie blijft functioneert, juist wanneer het erop aankomt.
Neem gerust contact met ons op. Samen maken we veiligheid zichtbaar én werkbaar!
2 december 2025 |
Veilig in Beeld
